پهلوانان نمی میرند ! چون ابوالفضل(ع) پهلوان است


http://uupload.ir/files/dk1v_01-001.jpg





http://uupload.ir/files/njkf_%D8%AB_(5).jpg

سیداحسان سیدی زاده - هفته نامه سیاحت شرق 12تیر96 حاج احمد صفاری چهره شناخته شده و مورد احترام اهالی ورزش ، از سن 10 سالگی با اجازه پدر به همراهی مرحوم محمود جان محمدی وارد ورزش باستانی شد . با او که اولین فعالیت ورزشی اش را از لنگرگاه شادروان میرزا فضل ا... آگاه درکوچه تاتاری بجنورد آغاز کرد با این سئوال به  گفت وگو نشستیم

چه تفاوتی بین ورزش باستانی و دیگر ورزش ها وجود دارد؟

ورزش باستانی ، آئینی ست که ریشه در تاریخ این سرزمین بخصوص بعد از طلوع اسلام دارد . تفاوت اصلی اش دراینجا می باشد که الگوی ورزشکاران دراین رشته ، پهلوانان ، دلاوران ، مردان جوانمرد و بافتوتی هستند که درتاریخ و افسانه های کهن این سرزمین ، نامشان جاودانه باقی مانده است . افرادی چون مولاعلی (ع) ، حضرت عباس (ع) پوریای ولی و...

زورخانه محل زورآزمایی بوده وساختمان مخصوصی داشته ، حتی شکل گودهم ریشه درتاریخ دارد

تمام حرکت ها درزورخانه سمبلیک است ، میل ، سمبل گرز بوده ، کباده ، نشان ازکمان دارد و سنگ ، اشاره ای به دروازه خیبر که توسط علی ابن ابیطالب (ع) ازجای کنده می شود.

برای همین  بیشتر اشعار در موسیقی این ورزش بیشتر حماسی  و عرفانی است ؟

بله ، حتی اشعارهم ریشه درقرون گذشته وحماسه های تاریخ مذهبی وملی دارند، اشعارحافظ ، سعدی ، مولانا، و بزرگان ادب ، برزبان مرشدها جاری می شود و در دل وجان ورزشکاران می نشیند.

اصطلاحاتی هم به غلط دراین ورزش به کار می رود مثل «شنو»رفتن که «شنا» رفتن می گویند

جزاین اصطلاح ، «میل گرفتن» را میل بزنیم ، می گویند ، «کباده کشیدن»  را ، کباده زدن ، البته این عبارت ها را خود باستانی کارها ی باتجربه ، کمتر به  کار می برند.

شکل گودهم سمبلیک است و ریشه  در گذشته ما  دارد

( درقدیم به  گود، لنگرگاه ، عبادت‌خانه و ورزش‌خانه می گفتند ) بله ، شکل  همه گودها را درایران یا شش ضلعی می سازند به یاد قبرشش گوشه امام حسین (ع) یا هشت ضلعی به یاد و نام علی ابن موسی الرضا (ع) .

ورزش سنگینی است ، تحمل این ورزش بدون ضرب مرشدها و خواندن اشعاری زیبا کمی دشوار به  نظر می رسد.

موسیقی زورخانه از نظر فرم ، مانند دیگر انواع موسیقی قدیم ایرانی ، در چارچوب موسیقی ردیف دستگاهی اجرامی شود . درقدیم ، درشهرهای بزرگ  سازهای مختلفی  چون ضرب ، نی و سه تار موسیقی گودهای ورزشی بوده ولی امروزه موسیقی زورخانه فقط شامل آواز وهمراهی ضرب است . این دو با هم ، انرژی زیادی به ورزشکاران در این ورزش سنگین  می دهند.

ورزشی است جوانمردپرور، تلاش دارد تا انسان هایی وارسته پرورش دهد که احترام ویژه ای دربین مردم دارند  

دراین ورزش همه چیزاگرسمبلیک است ، زیباترین سمبل را در ورودیِ زورخانه می بینیم ، سردری کوتاه که هرکس وارد می شود باید به احترام این مکان ، سر فرود آورد. حتی درتاریخ گذشته ما ، زورخانه را مسجد دوم شیعیان نامیده اند چرا که مرتب ذکر انبیا واولیا و صلوات نیزبارها و بارها ،  بر لب ها جاری ست . وقتی دراین ورزش به مولاعلی ، حضرت ابوالفضل ، بزرگانی چون پوریای ولی  و تختی اقتدا می کنند باید گفت : پهلوانان ورزش باستانی ،  مرشد مردمند.

حتی بر دیوار زورخانه ها اشعاری که تاکید بر این مکان مقدس داشته می نوشتند

خانه ورزش ما جای هوسناکان نیست   جای پاکان بود این منزل ناپاکان نیست

پهلوانان ، امین مردم ، گره گشای کار آنان ، دادرس بیچارگان بودند.

اوج این ورزش هم باید به دوره صفوی برسد

بله زورخانه واین ورزش ، همراه و همپای دوره اوج مذهب تشیّع، در دوره صفویه به بلندترین مرتبه کمال خود رسیده است.

درگود ورزش باستانی  مکان مقدس باید انسان هایی پرورش یابند که  مروت ، سفره داری، عاشق کمک به فقرا و تنگدستان  ، ازخودگذشتگی ، امانت داری را آموزش ببینند.

پیش كسوت در زورخانه به كسی می گویند كه سالمندتر و آزموده تر از ورزشكاران دیگرباشد . به  ریزه كاری های یكایك ورزش آشنا باشد بنابراین باید از شما به عنوان یک پیشکسوت پرسید یک مرشد خوب چه کسی است ؟

مرشد، تنها کسی است که درجایگاه مقدسی چون «سردم» می نشیند . وی علاوه براینکه باید انسانی متواضع و فروتن باشد به ریتم و قواعد آن درموسیقی آشنابوده ، قدرت رهبری داشته باشد چرا که گاهی ممکن است در اوزان حرکتی  ، تغییرات آنی انجام شود و ازهمه مهمتر با  قابلیت های ضرب زورخانه آشنا باشد.

نحوه خوش آمد گویی به هر کس هم تفاوت می کند که مرشد برای هرشخصی به نوعی خیرمقدم می گوید

بله اگر تازه‌کار و یا غیر ورزشکار باشد ، فقط  می‌گوید: «خوش آمدی»

اگر سابقه‌دار و ساخته باشد پس از گفتن: «خوش آمدی» می خواهد صلوات بفرستند.

اگر پیشکسوت باشد می ‌گوید: «صفای قدمت» و پس از طلب صلوات از حضار، برای او با هر دو دست به طبل زده و یک رگبار ضرب می‌گیرد

اگر پهلوان باشد علاوه بر ادای تشریفات پیشکسوت، زنگ را هم به احترام او به صدا در می‌آورد.

صفاتی را هم که به ورزشکاران درحین ورزش می دهند زیباست مثلا به پهلوان بی رقیب می گوید:«علی اژدر، شیر بیابان نجف ، برمنکرت لعنت»، به فرد میان سال رشید «علمدار حسین»

به میانسال نیرومند، « سپهسالارحسین » ، به سالمند سابقه داردراین ورزش ، « سپهسالارحسین ، مالک اشتر » ، به مرد سالخورده «حبیب ابن مظاهر» به پیرمرد نماز خوان ، «پیرِ سحرخیز»

ولی زیباترین کارمرشد شمارش های اوست :  اول خدا ،  دو نیست خدا ، سبب ساز كل سبب ، چاره ساز بیچارگان الله ،  پنجه خیبر گشای علی ، شش گوشه قبر حسین

امام هفتم باب الحوایج ، قبله هشتم یا امام رضا،  یا امام محمد تقی ، دهنده بی منت الله ،  یا امام حسن عسگری دخیل ،  جمال امام زمان صلوات

و این شمارش هم ، در تزکیه و باور ورزشکاران اثر دارد.

دقیقا چنین است وحتی جایگاه ایستادن افراد درگود ، نوعی آموزش احترام  گذاشتن به دیگران است . ورزشكاری که ازبقیه  سالمندتر و آزموده تر است  پای «سر دم» می‌ ایستد. اگر در میان ورزشكاران «سیّد» ی باشد  جایگاه او نیز پای سردَم است .

حتی اگر تازه وارد باشد

بله ، احترام به سادات درورزش زورخانه ای حرف اول را می زند

و دعا درحق سادات هم که مرشد به زبان می آورد زیبا ست

معمولا این دعا برزبان جاری می شود : خداوند نسل سادات را زیاد كند و دشمن و بدخواه سادات را ازصفحه زمین براندازد.

«لُنگ »هم در این ورزش نقش زیادی دارد بر کمر می بندند ، روی دوش می اندازند ، موقع دعای پایانی بر روی دو دست می گیرند واز دیگران برای دعا خواندن رخصت می گیرند ، سمبل چیست ؟

اصل این لغت، لنگ کوته بوده و لنگوته بستن ، کنایه از ترک دنیا و عزلت گرفتن بوده که جوانمردان ، اهل دنیا ودرگیر مادیات نبودند.

شعری که آخرین بار بر زبان مرشدِ گود پوریای ولی بجنورد جاری شد و در حافظه دارید؟

امشب به بساط کبریا خواهم رفت  بربال ملائک به سما خواهم رفت

درراه اگرگناه مزاحم نشود  یک دم به ملاقات خدا خواهم رفت

دعایی هم به سبک زورخانه ای درپایان داشته باشید

خداوندا بانیان ورزش را كه مرده اند و رفته اند رحمت بفرما . در دنیا و آخرت زبان ما را به ذكر لا الله الا الله گویا بفرما.  پروردگارا تورا قسم می دهم به حق مقـربان درگاهت در دنیا ما را از زیارت ائمه اطهار و در آخرت از شفاعت ابا عبدالله (ع) بی بهره منما .

برای پایان این گفت وگو«رخصت»!

«فرصت»!یاعلی مدد!


http://uupload.ir/files/98l5_picture_20002.jpg



تاریخ : دوشنبه 12 تیر 1396 | 04:27 ق.ظ | نویسنده : سیداحسان سیدی زاده | نظرات
.: Weblog Themes By VatanSkin :.